Năm 2008, tôi trình bày với lãnh đạo UBND TP.HCM đề xuất biểu tượng “Đài Sen Dâng Bác”. Đó là một đóa sen bằng thủy tinh ở vị trí “Bùng binh cây liễu” giao lộ đường Nguyễn Huệ/Lê Lợi hướng về UBND Thành phố.
Tôi dùng thủy tinh – một vật liệu tương tác với nước và ánh sáng để tạo nên biểu tượng sinh động. Thành phố hoan nghênh đề xuất và bảo lưu ý tưởng để xem xét khi xây dựng ga metro ở dưới vị trí này.
Năm 2019, tại chính vị trí đó, một dự án đài phun nước nghệ thuật được triển khai, với kỳ vọng trở thành một biểu tượng mới của TP.HCM, chuyển tải những giá trị lịch sử, văn hóa và bản sắc của thành phố, một không gian nghệ thuật công cộng gắn với đời sống cư dân ngay tại lõi trung tâm.
Hình tượng Hoa Sen bằng thủy tinh là điểm nhấn chính của toàn bộ dự án. Phương án đã được phê duyệt và đang trong quá trình triển khai, nhưng để biến những cánh Sen từ thiết kế thành thực tế thì chưa có lời giải. Một trong số những người có mặt tại cuộc họp mười năm trước vẫn còn nhớ đến đề xuất “Đài Sen dâng Bác” và tôi có duyên trở lại với Đài Sen.
Với một công trình nằm giữa lõi trung tâm lịch sử, tại giao điểm Nguyễn Huệ – Lê Lợi, trước UBND Thành phố và tượng Bác Hồ, mọi phương án mới đều phải trải qua rất nhiều vòng xem xét và góp ý. Nhưng thời gian gần như đã hết.
Tôi thiết kế, in mô hình 3D và làm mẫu vật liệu để trình bày trực tiếp với lãnh đạo Thành phố trong khoảng nghỉ 15 phút chen giữa hai cuộc họp. Phương án được đồng ý triển khai. Từ đó bắt đầu cuộc chạy đua với thời gian để vừa hoàn chỉnh thiết kế vừa tổ chức thực hiện.
Thủy tinh chính là vật liệu tương tác hiệu quả nhất với Nước và Ánh sáng để lung linh và rực rỡ cả ngày và đêm, giá trị nhân đôi này là điều kỳ diệu mà không vật liệu nào có được sẽ tạo nên tác phẩm Đài Sen năng động thu hút và kích thích thị giác.
Sen là hình ảnh đặc biệt trong văn hóa Việt Nam gợi đến sức sống, sự thanh khiết và vươn lên; Làng Sen gần với quê hương Bác Hồ. Ở phương Nam sen gần gũi với cảnh quan và đời sống sông nước. Vì thế, ngay từ đề xuất năm 2008, tôi đã chọn hoa sen cho vị trí trước UBND Thành phố và tượng Bác Hồ, một vị trí đặc biệt trong lõi trung tâm lịch sử TP.HCM.
Thủy tinh là vật liệu rắn duy nhất tương tác với ánh sáng. Khi mặt trời đi qua, phản chiếu và liên tục làm thay đổi bề mặt, tạo nên sự tương tác với người xem. Đêm xuống chiếu sáng từ bên trong làm đóa sen phát sáng tạo nên sức hút mạnh mẽ, rồi phản chiếu xuống những gợn sóng truyền sự sống làm đóa hoa bất động trở nên sống động.
Khi đi vào đời sống, Đài Sen trở thành một điểm nhấn nhiều màu sắc giữa trung tâm thành phố, hiện diện trong những cuộc gặp gỡ, những bức ảnh và không khí lễ hội trên phố Nguyễn Huệ. Theo thời gian, hình ảnh quen thuộc ấy có thể đi vào ký ức và trở thành “tài sản chung của cư dân” thành phố.
Mười năm trước, đóa sen mới chỉ tồn tại trong một ý tưởng. Mười năm sau, nó bước vào đời sống với một một thiết kế khác, trong một hoàn cảnh khác, nhưng vẫn có một sợi dây nối liền: hình ảnh hoa sen, thủy tinh, ánh sáng và mong muốn tạo nên một biểu tượng có thể sống cùng không gian của thành phố.
Và từ đó, câu chuyện không còn chỉ thuộc về người thiết kế.
Thành phố bắt đầu viết tiếp.
